असं म्हणतात, की चित्रपटात किंवा नाटकात कथा कितीही दु:खद असली, तरी कथेचा शेवट हा गोडच होत असतो. शेवट जर दु:खी करणारा असेल, तर तो फारसा रुचत नाही. पण काही शेवट हे इतके सुंदर असतात, की ते पाहताना नकळतच डोळ्यात पाणी येतं आणि तरीही ते सुखांतच असतात...
तारे ज़मीन पर...
इशान त्याच्या आई, बाबा व मोठ्या भावासोबत सुट्ट्यांसाठी घरी परत जात असतो. गाडीचं दार उघडतं आणि आत जाण्याआधी इशान मागे वळून पाहतो. आपल्याला टाटा करणाऱ्या आपल्या टीचरला म्हणजे राम शंकर निकुंभला पाहून इशान त्याच्याकडे धाव घेतो. राम इशानला धरून हवेत उडवतो आणि कॅमेरा फ्रीझ होतो. "मी आता हवेत ऊंच भरारी घ्यायला सज्ज आहे..." हे दर्शवणारा इशान आणि "काहीही झालं तरी मी तुला खाली पडू देणार नाही..." हे दाखवणारा राम... हे दृष्य पाहून मन प्रसन्न होतं...
ब्लॅक...
बाहेर पाऊस पडत असतो. खोलीत एकट्याच असलेल्या आपल्या टीचरला ग्रॅजूएशन ड्रेस दाखवायला मिशेल येते. काळा ड्रेस परिधान केलेल्या मिशेलला थरथरत्या हातांनी चाचपडून टीचर नाचायला लागतो. टीचरचा हात आपल्या हातात घेत मिशेल खिडकीबाहेर पाण्याखाली धरते. ओला झालेला हात आपल्या ओठांजवळ नेत ती, "वॉ..." हा शब्द (तिच्यासाठी शब्दच) उच्चारते. तोच हात आपल्या टीचरच्या ओठांवर ठेवल्यावर टीचरही, "वॉ..." हे अक्षर उच्चारतात. मिशेल आज पदवीधर झाली हे दाखवणारे टीचरचे विजयी अश्रू आणि टीचर आज माणसात परतले हे दाखवणारे मिशेलचे समाधानी अश्रू पाहताना आपलंही मन भरून येतं...
इक़्बाल...
प्रेक्षकांनी खचाखच भरलेलं स्टेडियम. समोर विरुद्ध देशातील संघाचा फलंदाज, भारताकडून गोलंदाजीसाठी सज्ज होत असलेला इक़्बाल खान आणि त्याला धावत येताना पाहताना ओठांवर हसू व डोळ्यात पाणी असलेले इक़्बालचे आई, बाबा व बहीण... हे चित्रपटाचं अंतिम दृष्य आहे. संपूर्ण दृष्य पाहताना आपण स्वत: इक़्बालच्या किंवा त्याच्या परिवाराच्या जागी असल्याची कल्पना करतो आणि आपल्याही डोळ्यांच्या कडा पाणावतात...
या तीनही दृष्यात त्या त्या कलावंतांनी अप्रतीम अदाकारी सादर केली आहे. पण मला जे सर्वात जास्त भावलं ते आहे या दृष्यांचं लेखन. एकही संवाद नसताना, निव्वळ अप्रतीम लेखनाच्या बळावर ही तीनही दृष्य अत्यंत सुरेख जमून आली आहेत. पार्श्वसंगीतासोबत "तारे ज़मीन पर" आणि "इक़्बाल" या दोन्हीही चित्रपटातल्या शेवटच्या दृष्यांमध्ये 'स्लो मोशन' तंत्राचा प्रभावी वापर दिसतो. "ब्लॅक"मध्ये हे तंत्र नसलं, तरी क्लोज शॉटचा वापर करून कलावंतांच्या चेहेऱ्यावरचे भाव उत्तम टिपले गेले आहेत...
तसे अनेक चित्रपटांमध्ये असे अनेक पाणावलेले सुखांत असतील, पण "तारे ज़मीन पर", "ब्लॅक" व "इक़्बाल" या तीन चित्रपटातले हे तीन सुखांत मनाला जास्त भिडणारे आहेत...
@ अनिकेत परशुराम आपटे.
No comments:
Post a Comment