ढाई किलो के हाथवाला एँग्री मॅन...

"तारीख पे तारीख...", "हिंदुस्तान ज़िंदाबाद था, ज़िंदाबाद है और ज़िंदाबाद रहेगा...", "नो इफ नो बट, ओनली जट..."  "यह ढाई किलो का हाथ है..." हे सर्व दमदार संवाद कानी पडले की एकच व्यक्ती आठवते. ती व्यक्ती आहे अजयसिंह देवल, अर्थात आपल्या सर्वांच्याच परिचयाचे, 'द एँग्री ऍक्शन हिरो ऑफ बॉलीवूड...' म्हणजेच सन्नी देवल...

१९८३ साली प्रदर्शित झालेल्या, "बेताब" या चित्रपटापासून सन्नी देवल यांनी त्यांची अभिनय कारकिर्द सुरू केली. या कारकिर्दीला बहर आला तो १९८५ साली प्रदर्शित झालेल्या, "अर्जून" या चित्रपटामुळे. अर्जून यशस्वी झाला आणि सन्नी देवल यशाच्या शिखराकडे अग्रेसर झाले. पुढे, "जबरदस्त", "जोशीले", "डक़ैत", "पाप की दुनिया", "सल्तनत" अशा अनेक चित्रपटांमधून नायकाच्या भूमिका निभावत, सन्नी देवल यांनी 'ऍक्शन हिरो' हे बिरूद मिळवलं...

१९९० साली प्रदर्शित झालेला "घायल" हा चित्रपट, सन्नी देवल यांच्यासाठी मैलाचा खडक ठरला. याच चित्रपटाने सन्नी देवल यांना त्यांचा पहिला सर्वोकृष्ट नायकाचा फिल्मफेयर व राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला. वरच्या पट्टीतली संवादफेक, पहिलवानी शरीरयष्ठी, यांच्या जोरावर सन्नी देवल यांनी, एक नायक असलेल्या अनेक हाणामारीपटात काम केलं. त्यांच्या याच इमेजमुळे, "वर्दी", "त्रिदेव", "विश्वात्मा", "लुटेरे", "जानी दुश्मन", "बॉर्डर" अशा मल्टीस्टारर चित्रपटांत सन्नी देवल यांना महत्वाच्या भूमिका मिळाल्या...

ऍक्शन चित्रपटांसोबतच, "सोनी-महिवाल", "राम-अवतार", "मंज़िल-मंज़िल", "दामिनी", "अपने", अशा अनेक वेगळ्याप्रकारच्या चित्रपटांमध्ये सन्नी देवल यांनी केलेल्या भूमिका प्रेक्षकांना आवडल्या. अर्थात यातल्या काही चित्रपटांमध्येही सन्नी देवल यांची हाणामारीची दृश्य होतीच, पण ती कमी प्रमाणात होती. कालांतराने पुन्हा एकेरी नायक असलेल्या ऍक्शनपटांकडे वळत सन्नी देवल यांनी "ज़िद्दी", "सलाखें", "ज़ोर", "घातक", "चॅम्पियन" असे एका मागून एक हिट चित्रपट दिले...

सन्नी देवल यांच्या आजवरच्या कारकिर्दीमधले माझ्या दृष्टीने दोन सर्वोत्कृष्ट सीन्स होते, "घायल" आणि "घातक" या चित्रपटांमधले. अजय मेहरा आपल्या भावाचं प्रेत हातात घेऊन रडतो, मग फोन करून भावाला मारल्याचं सांगतो, हे "घायल" चित्रपटातलं दृष्य आणि काशिनाथ कातियाच्या गळ्यात पट्टा अडकवून त्याला भुंकायला सांगतो, हे "घातक" चित्रपटातलं दृष्य, ही दोन्हीही दृष्य कमाल रंगली होती. अजय मेहराचं लहान मुलासारखं दु:खी होणं आणि काशिनाथचा तो त्वेष आणि संताप, सन्नी देवल यांनी अप्रतीम सादर केले होते...

अभिनय आणि हाणामारीची दृष्य यांसोबत, सन्नी देवल अजून एका गोष्टीसाठी प्रसिद्ध होते. ती गोष्ट म्हणजे अनेक चित्रपटांत त्यांच्यावर चित्रीत झालेली नृत्यप्रधान गाणी. "जीत" या चित्रपटातलं 'यारा ओ यारा...', हे गाणं असो किंवा 'मेरा दिल ले गई ओए...' हे "ज़िद्दी" चित्रपटातलं गाणं असो, अशा अनेक गाण्यांमध्ये सन्नी देवल यांच्यावर चित्रीत झालेले नृत्याविष्कार बघण्यासारखे होते. सन्नी देवल यांच्या शरीरयष्टीचा पुरेपूर फायदा घेता येईल अशा प्रकारे ती नृत्य दिग्दर्शित केली गेली होती...

"यमला पगला दिवाना", "बोले सो निहाल", "पोस्टर बॉईज" अशा काही चित्रपटांमध्ये सन्नी देवल यांनी सादर केलेल्या विनोदी भूमिकाही प्रेक्षकांना बऱ्यापैकी आवडल्या होत्या. एका बाबतीत मात्र सन्नी देवल थोडेसे नशीबवान ठरले किंवा मागे राहिले. ती गोष्ट म्हणजे नकारात्मक व्यक्तिरेखा. "चाहनेवाले" आणि "फॉक्स" या दोन चित्रपटात सन्नी देवल यांनी नकारात्मक भूमिका साकारल्या होत्या. पण दोन्हीही चित्रपट सपशेल अयशस्वी ठरले, त्यामुळे नकारात्मक भूमिका त्यांना विशेष फळल्या नाहीत...

याखेरीज, चित्रपटांशी निगडीत अजून एका गोष्टीत सन्नी देवल यांनी हात आजमावला. ती गोष्ट म्हणजे दिग्दर्शन. "दिल्लगी" आणि "घायल वन्स अगेन" हे दोन्ही चित्रपट सन्नी देवल यांनी दिग्दर्शित केले होते. ते फारसे चालले नाहीत, पण सन्नी देवल यांच्या दिग्दर्शनाची चांगली स्तूती झाली होती. चित्रपटसृष्टीत छान जम बसलेला असतानाच, २०१९ साली सन्नी देवल यांनी भा.ज.प.मध्ये प्रेवश केला आणि निवडणूकीत घसघशीत विजयही मिळवला...

आज १९ ऑक्टोबर. आज, ढाई किलो के हाथवाल्या या बॉलीवूडच्या एँग्री मॅनचा वाढदिवस. सन्नी देवल यांना वाढदिवसाच्या मनापासून शुभेच्छा...

@ अनिकेत परशुराम आपटे.