द बॅड मॅन...

बलिराम, कालीसिंह, केसरिया विलायती, छप्पन टिकली, टायसन, दोस्त ख़ान, ही नावं ऐकली किंवा वाचली की एकच चेहेरा डोळ्यांसमोर येतो. तो म्हणजे बॉलिवूडचा 'बॅड मॅन' गुलशन ग्रोवर...

नवी दिल्ली येथे जन्मलेल्या गुलशन ग्रोवरची लहानपणापासूनच अभिनयाकडे रुची होती. शिक्षण पूर्ण करत असताना त्यांनी एक स्टूडियोदेखील सुरू केला, जिथे ते अभिनयाचे धडे द्यायचे. गुलशन ग्रोवर मुंबईत आले आणि १९८० साली प्रदर्शित झालेल्या "हम पाँच" या चित्रपटाद्वारे पहिल्यांदा रुपेरी पडद्यावर झळकले. पुढे "सदमा", "अवतार", "मशाल", "बुलंदी" अशा चित्रपटांमधून सहायक भूमिकांमध्ये ते दिसले. "सदमा"मध्ये जी काही थोडी नकारात्मकतेची झलक गुलशन ग्रोवर यांनी दाखवली, तीच त्यांच्या पुढील प्रवासाची पायरी ठरली...

"खतरों के खिलाड़ी", "विजयपथ", "दूध का कर्ज़" अशा काही चित्रपटांमधून सहायक नकारात्मक भूमिका साकारणाऱ्या गुलशन ग्रोवर यांनी "शोला और शबनम", "खिलाड़ियों का खिलाड़ी", "दस", "सूर्यवंशी", "गँब्लर", "लोफर", "सर", "१६ डिसेंबर" अशा अनेक चित्रपटांमधून मुख्य खलनायकी व्यक्तिरेखाही सुरेख वठवल्या. गुलशन ग्रोवर यांच्या जवळपास प्रत्येक खल व्यक्तिरेखेत एक विशिष्ठ लकब किंवा एखादा खास संवाद असायचाच. "राम-लखन"मधल्या केसरिया विलायतीचं 'बॅड मॅन' म्हणणं, "गँब्लर"मधल्या बिल्लाचं 'म्याव म्याव' म्हणणं, "मोहरा"मधल्या टायसनचं 'डर्टी माईंड' म्हणणं, अशा लकबी आणि उच्चारांमुळे गुलशन ग्रोवर यांनी साकारलेला खलनायक वेगळा ठरायचा...

गुलशन ग्रोवर म्हणजे व्हिलन आणि व्हिलन म्हणजे गुलशन ग्रोवर असं समीकरण असताना गुलशन ग्रोवर यांनी साकारलेल्या काही खल व्यक्तिरेखा या थोड्याशा विनोदी बाजाच्याही होत्या. "फन्टूश"मधला चिंदी चोर असो किंवा "विश्वात्मा"मधला तपस्वी गुंजाल, "इंटरनॅशनल खिलाड़ी"मधला ठकराल असो किंवा "सबसे बड़ा खिलाड़ी"मधला के. कड़ा, गुलशन ग्रोवर यांनी साकारलेली प्रत्येक विनोदी खल व्यक्तिरेखा लक्षात राहण्यासारखी होती. या शिवाय गुलशन ग्रोवर यांनी अनेक सकारात्मक भूमिकाही हाताळल्या आहेत. "राजा की आयेगी बारात", "अनारी", "दुलारा", "तहलका", "टार्झन - द वंडर कार", अशा अनेक चित्रपटांमध्ये गुलशन ग्रोवर सकारात्मक किंवा सहायक भूमिका निभावताना दिसले...

हिंदी चित्रपटसृष्टीचा 'बॅड मॅन' हे बिरुद मिरवत असताना गुलशन ग्रोवर यांनी काही संवेदनशील भूमिकाही निभावल्या. "आय ऍम कलाम" या चित्रपटातली गुलशन ग्रोवर यांनी साकारलेली, 'भट्टी' ही व्यक्तिरेखा कोण विसरेल... त्याच व्यक्तिरेखेसाठी गुलशन ग्रोवर यांना सर्वोत्कृष्ट सहायक कलावंताच्या राष्ट्रीय पुरस्काराचं नामांकनही मिळालं होतं. या खेरीज, "बीपर", "ब्लाईंड एम्बिशन", "डेस्परेट एन्डिवर्स", "प्रिझनर्स ऑफ द सन" या हॉलीवूडपटांमध्ये देखील गुलशन ग्रोवर यांनी हजेरी लावली. "डेस्परेट एन्डिवर्स" या चित्रपटातल्या त्यांच्या भूमिकेसाठी गुलशन ग्रोवर यांना, न्यूयॉर्क सिटी फिल्म फेस्टिव्हल आणि हॉस्टन फिल्म फेस्टिव्हलचा सर्वोकृष्ट अंतरराष्ट्रीय कलावंताचा पुरस्कारही मिळाला...

सकारात्मक असो किंवा नकारात्मक, अभिनेते गुलशन ग्रोवर यांनी ज्या व्यक्तिरेखा साकारल्या, त्या सर्व लक्षात राहणाऱ्याच ठरल्या. आज २१ सप्टेंबर. गुलशन ग्रोवर यांचा जन्मदिवस. बॉलीवूडच्या या बॅडमॅनला वाढदिवसाच्या कोटी कोटी शुभेच्छा देताना "दिल गार्डन गार्डन हो गया..."

@ अनिकेत परशुराम आपटे.