"द अवेन्जर्स", "अवेन्जर्स - एंड गेम", "गेम ऑफ थॉर्न्स", "ब्लॅक पँथर", 'थॅनॉस', 'आयर्न मॅन', "लॉर्ड ऑफ द रिंग्स", "प्लॅनेट ऑफ एप्स", "बाहुबली", "मेन इन ब्लॅक २" या चित्रपटांची आणि व्यक्तिरेखांची नावं घेण्यामागचं महत्वाचं कारण म्हणजे, त्यांची थोडीफार झलक एकाच चित्रपटात पहायला मिळते. तो चित्रपट म्हणजे भव्यदिव्य असा, "आदिपुरुष..."
सेट्स आणि हाणामारीने चित्रपटाला धक्का देण्यात सिंहाचा वाटा उचलला असं मला वाटतं. लंकेश जानकीचं हरण करून मायदेशी परत येतो, तो सीन्स "ब्लॅक पँथर" चित्रपटातील वकाण्डाच्या ओपनिंग शॉटची आठवण करून देतो. 'सोन्याची लंका' असा ज्या स्थानाचा उल्लेख आहे, ते स्थान "लॉर्ड ऑफ द रिंग्स" आणि "गेम ऑफ थॉर्न्स" या चित्रपटातल्या राज्यांसारखं काळं कुळकुळीत दिसतं. दोन सैन्य जेव्हा समोरासमोर उभी राहतात, तेव्हा "अवेंजर्स - एंड गेम" मधल्या महायुद्धाची आठवण होते. एका सीनमध्ये राघव, बजरंग, शेष, जांबुवंत हे योद्धे एका बाजूला एक असे उभे राहतात. तो सीन तंतोतंत "द अवेंजर्स" चित्रपटातल्या एका सीनची फोटोकॉपी वाटतो. राघव आणि लंकेश यांच्यातलं द्वंद्व म्हणजे, आयर्न मॅन किंवा थॉर विरुद्ध थॅनॉस यांच्यातील द्वंद्वासारखं होतं. रावण हा ब्राह्मण होता असं मी ऐकलं होतं. त्यामुळे इथे लंकेश एका अजस्र वटनाघुळाला मांसाचे तुकडे खायला घालतो हे दृष्य चांगलंच खटकलं...
जी गत सेट्सची, तीच गत मेकपची. चित्रपटातली वानरसेना तर चक्क "प्लॅनेट ऑफ एप्स" या चित्रपटातून उडी मारून इथे आल्याचा भास होतो. लंकेचे रहिवासी राक्षस कुळाचे हेते. चित्रपटात दाखवलेलं लंकेशचं सैन्य, परग्रहावरून मागवल्यासारखं वाटतं. श्रीराम, सात्विक आणि मानवी रूपातला देव वाटावा, पण इथे धिप्पाड असलेला राघव, पुरातन काळातला एखादा शिकारी वाटतो. रावण हा महाबली आणि क्रूर, त्याच्या व्यक्तिमत्वातून समजावा, इथे लंकेश म्हणजे चक्क अल्लाउद्दिन खिलजी आणि थॅनॉस यांचं मिश्रण वाटत होता. बरं, इंद्रजीतच्या अंगभर खवल्या-खवल्यांचे टॅटू दाखवून काय मिळालं कोण जाणे. ब्रह्मदेवांचा जेव्हा आपण विचार करतो तेव्हा कमळावर बसलेलं, तीन शिरांचं तेजोमय दैवी व्यक्तिमत्व समोर येतं. पण इथे तसं झालंच नाही. उलट संवादामधून, "मी ब्रह्मदेव आहे..." हे त्या पात्राला सांगावं लागलं. ब्रह्मदेवांसोबत लंकेतल्या कोणाच्या शिरावर मुकूट नाही ही बाब न पटण्यासारखीच होती...
जानकी म्हणजे सीतामाता. पण ती व्यक्तिरेखा ज्या पद्धतीने मांडली आहे, ती कुठेच देवी किंवा माता वाटत नाही. उलट किर्ती सनोनच जास्त दिसते. नुसती किर्ती सनोनच नाही, तर जवळ जवळ सर्वच कलावंत आपापल्या व्यक्तिरेखांना न्याय देऊ शकले नाहीत. चित्रपटात दोन महत्वाच्या व्यक्तिरेखा आहेत. राघव म्हणजेच श्रीराम (प्रभास) आणि लंकेश अर्थात रावण (सैफ अली खान). प्रभास हा अमरेंद्र बाहुबली या भूमिकेतून बाहेर आलेला दिसत नाही आणि सैफने काही अंशी ईश्वर त्यागीचं बेरिंग घेतलेलं जाणवतं. देवदत्त नागे यांनी साकारलेला बजरंग बरा होता. पण त्याने हातात घेतलेली गदा मात्र, ताक घुसळणाऱ्या मोठ्या रवीसारखी वाटत होती. तेजस्विनी पंडित यांना चांगली भूमिका मिळाली आहे. तरीही मला वाटतं त्यांच्यापेक्षा अनिता दाते यांनी ती भूमिका अधिक चांगली वठवली असती...
चित्रपटात व्ही.एफ.एक्स आणि स्पेशल इफेक्ट्सचा भडिमार केलेला दिसतो. बजरंग आणि लंकेश जेव्हा आपला आकार बदलतात, तेव्हा 'हल्क' या व्यक्तिमत्वाची आठवण होते. चित्रपटातले राघव आणि जानकी यांचे रोमँटिक सीन्स आणि गाणी वगळली असते तर बरं झालं असतं. त्या ऐवजी कथानकात काहीतरी अधिक दाखवता आलं असतं. कथेच्या प्रवाहाला तोडणारी ही गाणी सोडली तर बाकी गाणी छान आहेत. खरंतर गाणी हा एकच दुआ आहे जो चित्रपटाला वाचवू शकतो. लंकेशची दहा शिरं एकमेकांशी बोलत असताना तर "मेन इन ब्लॅक २" या चित्रपटातल्या एलियनची आठवण होते. त्या शिरांचे एकमेकांमधले संवाद ऐकून सोसायटी मिटिंगमध्ये चाललेली हुज्जत नजरेसमोर येते...
चित्रपटात, अचानक आलेले मोर, पाण्यातली मासळी, लंकेशचं साधूचं रूप, वाली आणि सुग्रीव यांच्यातलं द्वंद्वं, राघव आणि बजरंग यांची भेट, बजरंगचं लंका जाळणं, शेष धारातिर्थी पडल्यावर हळहळणारा राघव, बजरंगचं द्रोणागिरी पर्वत उचलून आणणं, तिन्हीसांजेच्या वेळी बजरंगवर स्वार होऊन राघवचं लंकेशवर ब्रह्मास्त्र चालवणं, या काही गोष्टी खूप छान आहेत. कथानक म्हणाल, तर आपल्या महान पुराणातले सीता-हरण आणि रावण-वध हे दोन अध्याय कथेच्या रूपात या चित्रपटात दिसतात. छायांकन म्हणजेच cinematography, panorama styleने म्हणजे जुन्या जमान्यातली wide screen पद्धत वापरून केलेलं आहे. त्यामुळे ते भव्यदिव्य आणि रेखीव दिसतं...
"रामायण", "सीता हरण", "रावणवध" हे विषय पूर्ण बाजूला ठेऊन हा चित्रपट पाहिला तर परिणाम वेगळा होऊ शकतो. लहानग्यांना आपल्या पुराणाची थोडीशी ओळख म्हणून संवाद, मेकप आणि सेट्स सोडून, ओम राऊत यांचा "आदिपुरुष" वन टाईम वॉच आहे...
@ अनिकेत परशुराम आपटे.
No comments:
Post a Comment