सूपरस्टार काका...

"I hate tears पुष्पा... इन आंसुओंको पोंछ लो... ये बहोत कीमती हैं रे...", "बाबुमोशय, जिंदगी बडी होनी चाहिये, लंबी नहीं..." हे संवाद रंगले काकांच्या लेहेजामुळे. काका म्हणजेच जतीन खन्ना, अर्थात, गत काळातला पहिला सूपरस्टार राजेश खन्ना...

१९६५ साली United Producers कम्पनीने आयोजित केलेल्या All India Talent Contestमध्ये प्रथम आलेल्या जतीन खन्नाला नायक म्हणून संधी मिळाली, "राज" या चित्रपटाद्वारे. पण त्यांचा दुसरा चित्रपट, "आखरी खत" आधी पूर्ण होऊन प्रदर्शित झाला आणि हाच त्यांचा पहिला चित्रपट ठरला. जतीन खन्ना यांचे चुलते, आर. के. तलवार यांनी काकांची कारकीर्द सुरू होण्याआधी त्यांना राजेश हे नाव दिलं आणि त्याच नावाने काका प्रसिद्ध झाले...

१९६९ हे साल काकांसाठी मैलाचा खडक ठरलं. त्यांची दुहेरी भूमिका असलेला "आराधना" प्रचंड लोकप्रिय झाला. पाठोपाठ "दो रस्ते" व "पूरब और पश्चिम" हे दोन चित्रपटही तुफान गाजले आणि काका रातोरात सूपरस्टार झाले. "सच्चा जूठा", "इत्तेफक", "आन मिलो सजना", "आनंद", "कटी पतंग", "अमर प्रेम", "मेहबूब की मेहेंदी" असे एकापेक्षा एक जबरदस्त लोकप्रिय चित्रपट देऊन काकांनी पुढची तीन वर्ष हिंदी चित्रपटसृष्टीवर आणि प्रेक्षकांच्या मनावर अधिराज्य गाजवलं. त्यांच्या सुवर्ण कारकिर्दीवर कळस चढावला, "दुश्मन", "बावरची", "दाग", "नमक हराम", "आप की कसम" अशा असंख्य चित्रपटांनी...

"आविष्कार", "हमशकल", "मेरे जीवन साथी", "मालिक" अशा काही चित्रपटांनी काकांच्या कारकिर्दीला थोडा धक्का जरूर लावला, पण त्यातूनही पुन्हा वर येत काकांनी, "रोटी" आणि "अजनबी" सारखे चित्रपट देऊन निसटत चाललेली लोकप्रियता परत मिळवली. १९७५ साली लागलेल्या आणी-बाणीनंतर प्रेक्षकांची आवड बदलली. नायिकांसोबत प्रणयदृश्य देणाऱ्या रोमँटिक नायकापेक्षा अन्यायाविरुद्ध लढा देणारा ऍक्शन हिरो प्रेक्षकांनी डोक्यावर घेतला. तेव्हा काकांचं सूपरस्टार पद हललं आणि नवा सूपरस्टार अमिताभ बच्चन उदयास आला...

"मक्सद", "नया कदम", "सौतन", "अगर तुम ना होते", "अवतार" असे चित्रपट देऊन काकांनी त्यांचा ठसा उमटवला खरा, पण प्रेक्षकांच्या बदललेल्या आवडीपुढे त्यांचं चालेनासं झालं. शेवटी नव्या दमाच्या नायकांच्या हाती चित्रपटांची धुरा सोपवून, "स्वर्ग", "अमरित", "विजय", "डिस्को डान्सर" अशा चित्रपटात चरित्र अभिनेते म्हणून काका झळकत राहिले. एकेकाळी यशाच्या सुवर्णरथावर विराजमान असलेल्या सूपरस्टार राजेश खन्नाने अपयशाचीही चव चाखली. पण तरीही ते डगमगले नाहीत. एका मागून एक १७ लोकप्रिय हिंदी चित्रपट देणारा कलावंत, हा रेकॉर्ड काकांच्या नावे आजही अबाधित आहे...

आज २९ डिसेंबर. पद्मभूषण राजेश खन्ना यांचा जन्म दिवस. हिंदी चित्रपटसृष्टीच्या या पहिल्या-वहिल्या सूपरस्टार राजेश खन्नाला अर्थात काकांना माझा मानाचा मुजरा...

@ अनिकेत परशुराम आपटे.