पाच वर्षाचा, श्री विष्णूचा परम भक्त प्रल्हाद आणि श्री ब्रह्मदेवांच्या वरदानाने उन्मत्त झालेला हिरण्यकश्यपु यांच्यातल्या वैचारिक द्वंद्वावर प्रकाश टाकणारा चित्रपट म्हणजे अश्विन कुमार दिग्दर्शित, "महावतार नरसिंह..."
पुराणातली ही कथा तर सर्वांनाच माहीत आहे. पण कथेचं सादरीकरण खूप छान आहे. चित्रपटातली गाणी थोडी धिम्या गतीची आहेत. पण कथेतल्या दोन वेगळ्या प्रवृत्ती दाखवायला त्यांचा यथायोग्य वापर होतो. अनेक दृश्यांमध्ये येणारे विविध श्लोक कथेला पूरक ठरतात...
चित्रपटातील दृश्यांबद्दल बोलायचं झालं, तर तंत्रज्ञानाचा सुरेख वापर दिसतो. लढाई आणि द्वंद्वाची दृश्य खूप वेगवान घेतली आहेत. त्यामुळे कोण कोणाला मारत आहे हे काही दृश्यांमध्ये समजेनासं होतं. चित्रपटातली दोन दृश्य अतिशय उत्तम रंगली आहेत. त्यातलं पाहिलं दृश्य म्हणजे भक्त प्रल्हाद आणि श्री विष्णू यांच्या भेटीचं दृश्य. भक्त प्रल्हादाच्या करुणामय हाकेला साद देऊन त्याच्यासमोर श्री विष्णू प्रकट होतात. ते दृश्य पाहताना डोळ्यात पाणी आल्याशिवाय राहत नाही...
चित्रपटातलं दुसरं महत्वाचं दृश्य म्हणजे उन्मत्त झालेल्या हिरण्यकश्यपुचा अंत करण्यासाठी खांबातून प्रकट झालेले महावतार नरसिंह. चित्रपटाच्या शेवटच्या पंचवीस मिनिटात हे दृश्य येतं. तांत्रिक दृष्ट्या अतिशय सुंदर असलेलं हे दृश्य चित्रपटाचा high point आहे असं मला वाटतं. फक्त लाईट्सचा भपकारा इतका आहे की काही क्षणी डोळे आपोआप बंद होतात. पण तेवढा भाग सोडल्यास, चित्रपटातलं हे अंतिम दृश्य अतिशय उत्कंठावर्धक झालेलं आहे...
चित्रपटातल्या सर्व व्यक्तिरेखांमध्ये हिरण्यकश्यपु आणि श्री विष्णू या व्यक्तिरेखा अतिशय सुंदर झाल्या आहेत. त्यातही श्री नारायणाचं भव्य आणि दिव्य रूप खरंच अप्रतिम आहे. एक व्यक्तिरेखा मला थोडी खटकली. ती व्यक्तिरेखा म्हणजे श्री वरुणदेव. "Pirates of Caribbean" नावाची एक चित्रपट मालिका आहे. त्यात 'Devy Jones' नामक एक व्यक्तिरेखा आहे. त्या व्यक्तिरेखेचं शारीरिक स्वरूप आणि श्री वरुणदेव यांचं या चित्रपटातलं शारीरिक स्वरूप यांच्यात बरंच साम्य आढळतं. इतर दैवी व्यक्तिरेखा पाहताना प्रसन्न वाटतं. पण वरुणदेव समोर येताच, कधी ते दृश्य संपतं असं होतं...
चित्रपटातले संवाद उत्कृष्ट आहेत. भाषेचं व्यवस्थित भान ठेऊन ते संवाद लिहिले गेलेत. चित्रपटातले नेत्रदीपक देखावे चित्रपटाची भव्यता अतिशय सुंदर पद्धतीने दाखवतात. "आदिपुरुष" आणि "ब्रह्मास्त्र" च्या जमान्यात, कुठल्याही मोठ्या कलावंताचा आवाज voice over साठी न वापरणारा, आपली संस्कृती जपणारा आणि आपल्या पुराणावर भाष्य करणारा जयपूर्ण दास लिहीत, "महावतार नरसिंह" हा चित्रपट, आपण तर पहायला हवाच, पण आत्ताच्या पिढीलाही दाखवायला हवा...
"ॐ नमो नारायणाय..."
@ अनिकेत परशुराम आपटे.
