बुलंद आवाजाचा अजनबी...

"अपना उसूल कहता है, अगर फायदा हो तो झूठ को सच मान लो... दुश्मन को दोस्त बना लो...", "कमजोर की दोस्ती, ताक़दवर के वार को कम कर देती है...", "हर जंग बॉर्डर पार नहीं होती..." हे संवाद कानावर पडले की एकच व्यक्ती आठवते. क्षेरिंग डेंगझाँग्पा, अर्थात सर्वांच्या परिचयाचे प्रसिद्ध अभिनेते, डॅनी...

नैनीताल आणि दार्जिलिंगमधून आपलं शिक्षण पूर्ण करणाऱ्या क्षेरिंगचा कल भारतीय सैन्यात जाण्याकडे होता. "Armed Forces Medical College"साठी क्षेरिंगची निवडही झाली होती. पण पुण्यातल्या "FTII - Film & Television Institute of India" या संस्थेत जाण्यासाठी त्याने त्याच्या निवडीला बगल देण्याचं ठरवलं. क्षेरिंग सोबत शिकणाऱ्या अभिनेत्री जया भादुरी यांच्या सल्ल्यानुसार क्षेरिंगने उच्चारायला कठीण असलेलं त्याचं नाव बदलून डॅनी हे नाव धारण केलं...

बी.आर.इशारा यांचा "जरूरत" हा डॅनीचा पहिला चित्रपट होता. पण त्याचं चित्रिकरण लांबल्याने गुलज़ार यांचा "मेरे अपने" हा चित्रपट प्रथम प्रदर्शित झाला. "मेरे अपने" मध्ये डॅनीला बऱ्यापैकी चांगली भूमिका होती. पण विनोद खन्ना आणि शत्रुघ्न सिन्हा समोर डॅनीची भूमिका थोडी झाकोळली गेली. १९७१-७२ या काळात अनेक छोट्या भूमिका डॅनीच्या वाट्याला आल्या. काही सकारात्मक होत्या तर काही नकारात्मक. पण डॅनीला विशेष यश मिळत नव्हतं. १९७२च्या शेवटी प्रदर्शित झालेल्या "धुँध" या चित्रपटाने डॅनीसाठी नकारात्मक भूमिकांचं नवं दालन खुलं केलं...

"अग्नीपथ"मधला कांचा चीना, "क्रांतिवीर"मधला चतुरसिंह चिता, "घातक"मधला कातिया, "३६ घंटे"मधला दिलावर ख़ान, "द बर्निंग ट्रेन"मधला रणधीर, "पुकार"मधला अब्रूश, "बलवान"मधला भाईजी अशा अनेक नकारात्मक भूमिकांनी डॅनीने चित्रपट गाजवले. "शाका", "सोना सिंह", "शेरा" अशा, दरोडेखोराच्या एकसूरी भूमिका साकारताना डॅनीला वीट आला होता. काही काळ चित्रपटसृष्टीपासून अलिप्त राहिल्यावर डॅनी परतले ते एक कथानक मनात ठेऊन. एन.एन.सिप्पीच्या सांगण्यावरून डॅनीने हा चित्रपट दिग्दर्शित केला आणि अभिनेते डॅनी दिग्दर्शित एकमेव चित्रपट, "फिर वही रात"चा जन्म झाला...

"फिर वही रात"मधल्या वेगळ्या भूमिकेमुळे, सकारात्मक किंवा नकारात्मक पण वेगळ्या भूमिकाही डॅनी वठवू शकतात हे जाणवलं. "ऐतबार", "चायना गेट", "सनम बेवफ़ा", "ख़दा गवाह", "फकीरा", "खोज", "बॉक्सर", "हम", "१६ दिसंबर" अशा अनेक चित्रपटांमधून वेगळ्या धाटणीच्या भूमिका साकारताना डॅनी दिसले. या शिवाय, "बुलंदी", "धरमात्मा", "चोर मचाये शोर", "खोटे सिक्के" अशा काही चित्रपटांमधून डॅनीने नायक किंवा सहनायकाच्या भूमिकेतही छाप पाडली. या सोबतच छोट्या पडद्यावर प्रदर्शित झालेल्या, "अजनबी" या मालिकेतली डॅनीची भूमिकाही वाखाणली गेली. अदाकारीसोबतच अजून एका गोष्टीसाठी डॅनी प्रसिद्ध होते. ती गोष्ट म्हणजे पार्श्वगायन...

"मेरा नाम आओ...", "सुन सुन कसम से...", "मुझे दोस्तों तुम गले लगा लो..." अशी अनेक गाणी डॅनीच्या स्वरांनी सजली. हिंदीतच नाही, आसामी आणि नेपाळी भाषेतही डॅनीने गाणी गायली आहेत. किशोर कुमार, मोहम्मद रफ़ी, आशा भोसले, लता मंगेशकर या मातब्बर गायकांची साथही डॅनीला लाभली...

आज २५ फेब्रूवारी. आज डॅनी डेंगझाँग्पाचा वाढदिवस. हिंदी चित्रपटसृष्टीतल्या बुलंद आणि धारदार आवाजाच्या व छोट्या पडद्यावरील "अजनबी"ला वाढदिवसाच्या अनेकानेक शुभेच्छा...

@ अनिकेत परशुराम आपटे.